MAKİNA NAKIŞI TEKNİKLERİ 2

Image Hosted by ImageShack.us

 

    Kim derdi ki(ATAM)

Kim derdi ki bir çocuk doğacak
büyüdükçe adı Mustafa kemal olacak
dört bir yandan milleti toplayacak
üstün zekasıyla vatanı kurtaracak

kim derdi ki Cumhuriyet ilan edilecek
Büyük Millet Meclisi kurulacak
her yerde aynı dil konuşulacak
şanlı Bayrağım göklerde dalgalanacak

kim derdi ki kadınlar hakettiği yerde olacak
her yerde çalışabilecek eve mahkum olmayacak
kim derdi ki Mustafa Kemal tanınmayacak
Atatürk eserleri unutulacak

senin için göçtü diyorlar kim demiş
ilkelerin kalbimizde yer etmiş
aradan da atmış sekiz yıl geçmiş
milletin her zaman seni yad etmiş

senin gibi bir yiğit gelmez bir daha dünyaya
sana ihtiyacımız var Atam sen kalk yerinde ben yatam

her zaman iftiharımızsın sen Atam
unutulmayacaksın unutturmayacağız
sözde değil özde yaşayacağız
emanetlerine gözümüz gibi bakacağız
......ruhun şad mekanın cennet olsun Atam..10kasım 2006gece1..30


Nermin Terzi

=====================================================================================

 

 

SEVGİLİ NİLGÜN ŞAR'IN GÖNDERDİĞİ DİĞER DOSYALARI EKLİYORUM  MAKİNA NAKIŞINDA; MARAŞ İŞİ VE TÜRK İŞİ ÇALIŞMALARININ AÇIKLAMASI AŞAĞIDA

 

 

 

Maraş İşi Nakış

 

Maraş işi tek yüzlü bir işlemedir. Desenin altı özel olarak hazırlanan karton ile kabartılıp yedi kat sırma desen üzerinden atlatılarak kenarlarda içlik ile karşılıklı tutturulur. Aynı işlem yanyana uygulanarak işlenir. İşleme tekniği araç ve gereçleri diğer işlemelerden farklıdır.

Bu işleme Maraş ilimizde yapıldığı için "MARAŞ İŞİ" adını almıştır. Maraş'ta halk arasında "SIRMA İŞİ" olarak adlandırılır. Araştırmalara ve Maraş'ta bu işi yapan ustaların verdikleri bilgiye göre Maraş işi XVI. Yüzyılda ülkemize Arap yarımadasından geçmiştir. O tarihten beri yerleşmiş, benimsenmiş ve geliştirilerek bünyemize uydurulmuş, milli işimiz haline getirilmiştir. Bugün Maraş'ta bu işlemeyi sanat haline getiren 4-5 usta vardır. Bu ustaların yaptığı işlemeler şaheserdir. Mesleklerini oğullarına öğreterek devam ettireceklerini söylemektedirler.

Maraş işi ilk zamanlarda Çukurova beylerinin binici takım ve başlıklarına gümüş sırmalarla işlenirdi. Daha sonraları Maraş'ta, Antep ve Kilis'te erkeklerin kullandıkları fesleri süslemiştir. XVIII. Yüzyılda silah kılıflarında, palaskalarda kemer ve erkek yeleklerinde görülür. Zamanla halk tarafından öğrenilmiş ve zengin ailelerin kızlarına çeyizler hazırlanmıştır. Örneğin yatak örtüsü, sedir örtüsü, seccade, bohça ve gelinlik. Folklor ekibi kıyafetlerinde kullanılarak zamanımıza kadar gelmiştir. Son yıllarda, milli işimiz olarak benimsediğimiz Maraş işini daha fazla geliştirip yaymak üzere Milli Eğitim Bakanlığı tarafından seminerler düzenlenmektedir. Maraş Kız Enstitüsünde, Ankara ve İstanbul olgunlaşma enstitülerinde özel olarak kurulan atölyelerde çalışmalar sürdürülmektedir.

Maraş işinde sırası ile aşağıdaki işlemler uygulanır. Bu işlemler birbirini tamamlayıcısı olduğu için sıralarını değiştirmemek yerinde olur.

1.       Maraş işinde desen kağıdı hazırlama.

2.       Maraş işinde graf kağıdı hazırlama

3.       Maraş işinde desen teyelleme

4.       Maraş işinde deseni oyma

5.       Maraş işinde deseni kumaşa yapıştırma

6.       araş işinde kumaşı işlemeye hazırlama

7.       Maraş işinde hazırlanan kumaşın tezgaha sıkıştırma

8.       Sim veya sırma ile Maraş işi yapma

9.       Maraş işini gri mukavvadan temizleme

10.   Kabartma kartonu hazırlama

11.   Maraş işinin pesent iğnesini yapma

12.   Maraş işinin verev pesent iğnesini yapma

13.   Maraş işinin hasır iğnesini yapma

11-12-13 numaralı işlemler desene uygun olarak düz iğnesi ile beraber veya başlı başına işlenir. Maraş işi san ve gümüş rengi sırma, sim ile işlendiği gibi motiflerin tamamı veya bir kısmı koton ve ipliklerle de işlenir.

İşlenen motifi zenginleştirmek için gerektiğinde boncuk pul stras çeşitli taş ve toplar kullandır.

Uygulandığı Yerler:
Gelin elbiseleri, hırka, sabahlık, tuvalet, fantezi elbiseler, dekoratif eşyalar, kemer, iğne, yüzük, gözlük ve tarak şaseleri, ayakkabı, terlik.

Kullanılan Kumaşlar:
Sire saten, kadife, organza, şifon, çeşitli ipekli kumaşlardır. İnce kumaşlar üzerine işlenirken altı organza veya astarlı kumaşlarla duble edilir.

Kullanılan İplikler:
Altın ve gümüş sırma, sim, ipek, keten ve pamuklu ipliklerdir. Sırmaları desen kenarlarında tutturmak üzere çamaşır ipeği kullanılır. Çamaşır ipeği işlenecek kumaşın renginde olmalıdır. Çamaşır ipeği iki kat yapılarak mumlanır. Temiz bir bezle fazla mumlan silinerek kullandır.

Desen İçin Faydalanılan Kaynaklar:
Çeşitli model ve mecmualar, yapılmış örnekler, geometrik şekiller, beyaz iş desenleridir.

Maraş İşi Yapılırken Dikkat Edilecek Teknik Esaslar:

1.       İpliğin tek veya çift kat olarak mumlanması

2.       Desenin sert bir kurşun kalemle çizilmesi

3.       Sırmayı tutturmada çamaşır ipeği kullanılması

4.       Tutturma ipliğinin işleme esnasında dibinden tutulup çekilmesi

5.       Desen möhlüke ile oyulurken oyma işlemine desenin ortasından başlanması" kaymaması için" keserken rahatlıkla görülebilir olması için desenin kendinize doğru bakması

6.       Möhlükenin tahta kısmının sağ avuçla iyice kavranması, sağ elin işaret parmağının keskinin ucu de birlikte kartona değdirilmesi

7.       Möhlükenin ucunun kağıda batırılıp çıkarılarak ve itderek kesme işleminin yapılması

8.       Keskinin ucu kaymıyorsa kuru sabun sürülmesi

9.       Kartonları keski de keserken altına iki kat gri mukavva veya tahta konulması

10.   Keskinin ara ara biley taşı ile bileylenmesi

11.   Bizle iğnenin karşılaştırılması

12.   Biz de iğnenin sağ elde birlikte tutulması

13.   Deseni beyaz kartona yapıştıran çirişin sulu olması

14.   San kartonun altına sürülecek çirişin koyu olması

15.   Sırmanın dolaşmaması için büyük mandardan küçük makaralara çıkrık de sarılması

16.   İşleme yapılırken sırmaların yan yana gelmesi ve yerine oturması

İşleme Kartonu Hazırlama

Oyma İşlemi Tamamlanmış İşleme Kartonu

İğne Biz Karşılaştırması

İğne Teknikleri

Kabartma Kartonu Hazırlama

Maraş işi yapımında kullanılan araç ve gereçler:

Çiriş:
Çiriş bir zamk çeşididir. Maraş köylerinde yetişen saz cinsindeki bir bitkinin patateslerinden (köklerinden) elde edilir. Patatesler dilimlere ayrılarak güneşte iyice kurutulur. Değirmende öğütülür. Elekten geçirilerek piyasaya sürülür. İyi cins bir çiriş açık kirli san renktedir. İçerisine toprak ve kum karıştırılıp hileli olarak satılabilir. Bu takdirde rengi siyahlaşır. İyi bir çiriş ıslatıldığı zaman baş parmak ile işaret parmağı arasında sündürülürse lif lif uzar. Parmaklar arasında ovuşturulduğunda ince olan çirişler en iyi olanlardır. Birde piyasada ayakkabıcı ve çantacıların kullandığı hazırlanmış çirişler vardır. Yapılış aynıdır. Piyasada bol miktarda bulunmaktadır.

Hazırlanan çirişle desen kağıdı beyaz kartona ve graf kağıdı san kartona yapıştırılır. Sulu çirişin içerisine biraz toz ilave edilip tekrar ezilir. Graf kağıtlı san kartonun san karton olan yüzüne sürülür. Daha koyu olduğu için desen oyulan san kartonu kumaşa rahatça yapıştırır. Çirişi kullanılacağında fazla karmamak gerekir. Duran çiriş kurur ve bozulur.

Möhlüke (Keski):
Maraş işinde deseni oymak üzere yapılmış 7-8 cm boyunda orak tipinde bir keskidir. Tahta olan kısımdan tutulur. Bıçağın sivri ve keskin olan ucu hazırlanmış olan kartonlara batırılıp çıkarılarak oyma işlemi yapılır.

Bileytaşı:
Biley taşı siyah renkli özel bir taştır. Möhlükenin keskinliğini korumak için biley taşıyla sık sık bileylemelidir.

Makat:
Tahtadan yapılan bir araçtır. Çirşlenen karton üzerine desen kağıdı yapıştırıldığı zaman makatın dar olan kenarı ile kağıt sıyrılırcasına önden arkaya doğru hareket ettirilerek iki kağıt arasındaki hava boşlukları ve fazla çirişler çıkarılır.

Makat 13 cm boyunda 4 yüzlü bir tahtadır. Üzeri pürüzsüzdür. Esas işe yarayan kısmı 3 cm genişliğinde ve 1,5-2 mm. Kalınlığında olan kenarıdır.

Tezgah (Cülde):
Maraş işinde kullanılan tezgah mukavvaya gerilmiş olan kumaşı bir kenarından sıkıştırıp tutmaya yarar. Tezgahın cımbız şeklindeki ağzına sıkıştırılan kumaş iki el ile rahatça işlenir. Tezgahlar büyük ve küçük olan iki tipi vardır. Genellikle küçük tezgahlarda çalışılır. Büyük tezgahlar büyük ve atölyelerde kullanılır. Ankara ve İstanbul olgunlaşma kız enstitülerinde büyük tezgahlan görmek mümkündür. Fazla yer kaplaması sizce önemli değilse büyük tezgah yaptırabilirsiniz. Çalışma rahattır. Alt kısmında bulunan bir vida ile istediğiniz yükseklik meyile ayarlayabilirsiniz.

Küçük Tezgah:
Tahtadan yapılarak üzeri cilalanır. Taban, cımbıza benzeyen kıstıran kısım ve ikisinin arasını tutacak olan tahtadan meydana gelir. Taban dikdörtgen prizma şeklindedir. Uzunluğu 50 cm, genişliği 5,5cm, yüksekliği 43 cm'dir. Kıstıracak kısım cımbıza benzer. Dip tarafından vida ile gövde tahtasına tutturulmuştur.

Cımbızın ortasındaki boşluk kısmına 16 cm uzunluğunda, 2 cm genişliğinde ve 1,5 cm yüksekliğinde bir tahta yerleştirilir. Bir tarafı incedir. Bu tahta, kıstıracak kısmın ağız tarafına itildiğinde kıskacın ağzı aralanır. Aralığına gri mukavvaya gerilen kumaş sıkıştırılır. Tahta tekrar aşağıya doğru çekilerek yerine oturtulur. Tezgahın taban kısmı sandalyenin oturulacak yerine konulur. Tabanın uzun olan kenarı sandalyenin arkalığına paralel getirilir. Üzerine minder yerleştirilerek oturulur. Taban ağırlığınız tezgahın sallanmasını önler.

Büyük Tezgah:
Taban büyük olup üç küçük ayak üzerinde yere oturur. Kıskaç kısmı doğrudan doğruya tabandan çıkar. Meyilli olarak işleme yüksekliğine kadar uzar. Sandalyeye oturup tezgahı kendinize göre ayarlayabilirsiniz.

Askı:
Büyük işlemelerin sarkıp yere değmesini önlemek üzere sehpa kullanılır. Harita asmada kullanılan sehpalara benzer. Ters L şeklinde ince uzun bir tahtadır. Bir taban üzerine oturur. Tahtanın uzun olan kenarı tabana dik olarak çivilenmiştir. Kısa olan kenarın ucundan aşağıya doğru, ucunda çengel bulunan bir ip sarkıtılır. İşlemenin sarkan kenarı astarından bu çengele tutturulur.

Makaralık (Çağ):
Makaralık yedi adet sırma makarasını yan yana takarak muntazam bir şekilde işlemeye gelmesini sağlar. Makaralığa sırmayı küçük makaralarla takma yerinde olur. Hepsi üzerine sarılacak sırma miktarı aynı olmalıdır. 7 sırmanın uçları birleştirilip işlemeye tutturulduğu zaman hepsi aynı bollukta sırma bırakmalıdır. Sırma büyük makaralarla kullanılırsa dolaşır. Büyük makaralardaki sırma çıkrık ile küçük makaralara sarılır.

Çıkrık:
Çıkrık iplik sarmaya yarayan küçük bir araçtır. Çevirmek için bir kolu ve makara takacak iki çivisi vardır. Bir taban üzerine oturtulan çıkrığın büyük makaraları takmaya yarayan çivisine büyük sırma makarası yerleştirilir. Çıkrığın hareket ettirdiği diğer çiviye küçük mara yerleştirilir. Kol çevrilmek suretiyle sırma büyük makaradan küçük makaraya istenilen makaraya sarılır.

Sırma:
Kalın madensel tellerin veya altın ve gümüş külçelerin maddelerin içinde eritilip makinalar vasıtası ile inceltilmesinden meydana gelir. Buna kalıptan denir. Altın ve gümüşten yapılanlar piyasada som sırma adı altında satılır.

Biz:
Tutmak için tahtadan beyzi bir sapı olan ucu iğneli araçtır. Tahtanın ucundaki iğne orta kalınlıkta ve ucu çok sivridir. Birbirine teyellenmiş olan karton ve kumaşı delmeye yarar. Desenin dibinden delinen kumaştan iğne yukarı çıkarılarak sırmalar tutturulur. Ayakkabı dikenlerin bizden farklılığı iğnesinin daha ince olmasıdır.

Bal Mumu:
Sırmayı tuturmakta kullanılan iki kat çamaşır ipeğini mumlamada kullanılır. Mumlanan ipek kaygan ve sağlam olur. Fazla mumlanırsa sağlamlığını kaybeder. Bal mumunu aktarlarda bulabilirsiniz.

 

TÜRK İŞİ

 

 

ARAÇ VE GEREÇLER:Makine,makine iğneleri (9-11)kasnak,nakış makaraları,beyaz dikiş makarası,kumaş,desen,kağıt,kalem,örnek çalışmalar,daha önceden işlenmiş örnek çalışmalar

Küçük nakış makası,toplu iğneler

 

İŞLEM BASAMAKLARI:

1-İşlenecek yere göre desen seçimi yapılır

2-Desene göre kumaş seçimi yapılır

3-Desen kumaşa düzgün bir şekilde çizilir

4-Desene göre makara seçimi yapılır

5 Türk işi iğnesine uygun makine ayarı yapılır

6-Kumaş kasnağa gerilir ve özellikle kumaşın gerginliği kontrol edilir

7-Desene göre makine dikişleri yapılır

8-İşlemeye başlarken desenin gölgelendirmeleri tespit edilerek çizilir

9-Çizim yapılan yerden itibaren makine dikişi yapılır

10-Desene göre verev pesent,düz pesent,hasır iğne,muşabak,balık sırtı,sepet işi, yerleri yapılır

11-İşlemenin özelliğine göre gerekirse diğer yardımcı iğne teknikleri kullanılır

12-Simle çalışılacak yerler işlenir

13-İşleme bittikten sonra kumaşın altının temizliği yapılır

14-İşlemenin kenar temizlemesi ve ütüsü yapılarak kullanıma hazır hale getirilir.

 

                  TÜRK İŞİNDE TEKNİĞİNDE  DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

 

1-Kulanılacak işleme ve kumaşa göre desen,kumaş ve renk seçimi yapılması

2-Makine dikişlerinin amacına ve önemine uygun olmasına

3-Kasnak gerginliğinin amacına  ve önemine uygun olmasına

4-Kullanılacak kumaşa göre makine iğnesi seçimi yapılması

5-Makine ayarlarının işlemeye göre seçilmesi

6-kasnak bezlerinin işleme açısından öneminin bilinmesi

7-Kullanılacak makaraların desenin özelliğini bozmadan seçilmesi ve işlenmesi

8-Kullanılacak diğer yardımcı iğnelerin tel kırma,hesap işi iğneleri,kesme ve çekme ajurların kullanılması

 

                                TÜRK İŞİNDE  KULLANILAN TEKNİKLER

 

Mürver,muşabak,balık sırtı,düz pesent,gölgeli pesent,verev pesent,hasır iğne,sepet işi,

 

ÇİN İĞNE TEKNİKLERİNİN KULLANILDIĞI YERLER

1-Yatak örtüleri

2-Oda takımları

3-Şase ve bohçalar

6-Nişan takımları

7-Salon takımları

8-Yatak takımları

9-Çeşitli masa örtüleri

10-Kadın giyimlerinde

                                                                                                               Nilgün  ŞAR

Yorum Yaz